ΕΙΠΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ

Του Κων/νου Β. Παυλάκου,
π. Σχολικού Συμβούλου Φιλολόγων

 

1)     εἷς ἐμοὶ μύριοι, ἐὰν ἄριστος ᾖ
[Ηράκλειτος, 544-484 π.Χ. Απόσπ. 49]

Δηλαδή

Για μένα, ένας ισοδυναμεί με δέκα χιλιάδες, αν είναι άριστος.

2)     Οι ψήφοι πρέπει να ζυγίζονται και όχι να μετριούνται
[Σίλλερ, 1759-1805, Γερμανός συγγραφέας και ποιητής].

Ένα παράδειγμα δικό μου: Την ίδια αξία (βαρύτητα) έχει η ψήφος ενός Νομπελίστα με την ψήφο ενός τρόφιμου ψυχιατρικής κλινικής;

3)     Η γραφειοκρατία είναι μια τεράστια δύναμη, την οποία θέτουν σε κίνηση οι πυγμαίοι (νάνοι).
[Μπαλζάκ,1799-1850, Γάλλος συγγραφέας]

4)     Ο θαρραλέος άνθρωπος είναι από μόνος του πλειοψηφία.
[Άντριου Τζάκσον, 1767-1845, Πρόεδρος των ΗΠΑ,1829-1837]

5)     Σε θέματα συνειδήσεως δεν έχει θέση ο νόμος της πλειοψηφίας.
[Μαχάτμα Γκάντι, 1869-1948, Ινδός πολιτικός και στοχαστής, θιασώτης της παθητικής αντίστασης, χωρίς τη χρήση βίας]

6)     Μην ξεχνάτε  πως το ρεύμα ακολουθεί μόνο το ψόφιο ψάρι. Μην πας εκεί που πάει ο δρόμος, πήγαινε εκεί που δεν υπάρχει δρόμος και άσε το ίχνος σου.
[Έμερσον, 1803-1884, Αμερικανός φιλόσοφος]

7)     Η πλειοψηφία: επιχείρημα των ανοήτων και η δύναμη των αδυνάτων.
[Έμερσον, 1803-1884, Αμερικανός φιλόσοφος]

8)     Όποιος έχει τους ηλιθίους με το μέρος του, έχει και την πλειοψηφία. Θα κυβερνήσει!
[Μαρκ Τουέυν, 1835-1910, Αμερικανός συγγραφέας]

9)     Ο πνευματικά ισχυρός άνθρωπος αντιτάσσει σ’ όλη τη στερεοτυπία της ζωής ένα αληθινό παράδειγμα ζωής. Ένας εναντίον όλων! Αυτό είναι το δράμα του πνευματικού ανθρώπου· ένα τραγικώτατο συναίσθημα συνέχει την ψυχή του. Ο πόνος για όλους. Πάσχει αυτός για όλους. Αυτός αίρει τις αμαρτίες όλων. Στην αντίθεση αυτή οι πολλοί αντιτάσσουν τη βία. Ενεργητική ή παθητική, η βία νικάει πρόσκαιρα· ο πνευματικός άνθρωπος στη βία δεν μπορεί ν’ αντιτάξη βία, αλλά αντιθέτει την ψυχή του, το πνεύμα του, την εσωτερική ηθική ελευθερία του. Ο Faust (του Γκαίτε) λέει:
«Οι λίγοι που γνωρίσαν κατιτί απ’ αυτά
που ήταν μωροί και την καρδιά τους δεν κλειδώσαν
μα σκέψη κι αίσθημα στον όχλο φανερώσαν
πεθάναν πάντα στη φωτιά και στο σταυρό».
[Ιωαν. Ν. Θεοδωρακόπουλος: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ, Αθήνα 1967, σελ. 456]

10)            Ο δρόμος που οδηγεί στην επιστήμη δεν είναι πλατειά λεωφόρος και πιθανότητες να φτάσουν στις φωτεινές κορυφές της έχουν μόνο εκείνοι που δεν φοβούνται να κουραστούν για να σκαρφαλώσουν στα απόκρυφα μονοπάτια της. (Καρλ Μαρξ) [Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών της ΕΣΣΔ: Κοινωνία και Νεολαία, Εκδ. Κοσμαδάκη, Ελληνική Μετάφραση χ.χ., σελ. 179]

11)            Ευξαίμην μεν αν έγωγε τύραννος γενέσθαι, μάλιστα μεν πάντων ανθρώπων, ει δε μη, ως πλείστων· και συ γ’ αν και οι άλλοι πάντες άνθρωποι· έτι δε γε ίσως μάλλον θεός γενέσθαι.
(Πλάτωνος «Θεάγης», 125e-126 α)
Μετάφραση
Μακάρι να μπορούσα να γινόμουνα δικτάτωρ και μάλιστα όλου του κόσμου, ή τουλάχιστον όσο το δυνατόν μεγαλυτέρου αριθμού αυτών· και το ίδιο θα ήθελες και σύ και όλοι οι άνθρωποι, και αν μπορούσα να γίνω θεός, ακόμα καλύτερα θα ήταν.
[Ο Νίτσε αναφέρεται στο παραπάνω χωρίο: «Στον θεάγη του Πλάτωνα λέγεται: «Καθένας μας θα ήθελε, αν γινόταν, να είναι κύριος όλων των ανθρώπων – και περισσότερο απ’ όλα θα επιθυμούσε να είναι Θεός».  (Καρλ Πόππερ: Η ανοιχτή κοινωνία και οι εχθροί της, τόμος Ι, Ελληνική Μετάφραση 1980, σελ. 464-465).]

12)            Στην Ιερά Σύνοδο που ζήτησε ν’ απαγορευθεί το έργο του «Ο Τελευταίος Πειρασμός», δεδομένου ότι το έργο «είναι συντεταγμένο από τις εμπνεύσεις της θεωρίας του Φρόιντ και του ιστορικού υλισμού», ο Καζαντζάκης απαντά με χριστιανική συγγνώμη. «Με καταραστήκατε, άγιοι πατέρες, εγώ σας δίνω την ευχή μου. Εύχομαι η συνείδησή σας να είναι τόσο καθαρή όσο η δική μου και να είστε τόσο ηθικοί και τόσο θρησκευόμενοι όσο είμαι εγώ».
[Γεώργιος Στεφανάκης: Αναφορά στον Καζαντζάκη, Εκδόσεις ΤΟ ΒΗΜΑ, 2017, σελ. 360]

13)            Αντιμετώπιση της πανανθρώπινης οίησης(= της μεγάλης ιδέας που έχει κανείς για τον εαυτό του
«Ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσουμε την πανανθρώπινη οίηση είναι να υπενθυμίσουμε στον εαυτό μας πως ο άνθρωπος είναι ένα σύντομο επεισόδιο στη ζωή ενός μικρού πλανήτη, που στριφογυρίζει σε μια μικρούλα γωνιά του σύμπαντος και πως, απ’ όσα ξέρουμε, άλλα μέρη του Σύμπαντος μπορεί να περιέχουν όντα τόσο ανώτερα από μας, όσο είμαστε και εμείς ανώτεροι από τις μέδουσες…»
[Μπέρντραντ Ράσσελ, 1872-1970, Βραβείο Νόμπελ 1950 «ΜΕΤΑ ΤΗ ΓΝΩΣΗ», Εκδόσεις Ι.Δ. Αρσενίδης, Αθήνα 1963, σελ. 141]

14)            Ο ρόλος του ιστορικού κατά τον Γιάννη Κορδάτο
     (Ασκώντας Κριτική για τον Ελευθ. Βενιζέλο)
«Ο ιστορικός που σέβεται την αποστολή του, πρέπει, μαζί με την πέννα να κρατά και τη σκούπα για να καθαρίζει το δρόμο της ιστορίας από τις κλεμμένες δάφνες»
[Γιάννη Κορδάτου: Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδας, Εκδόσεις 20^ος αιώνας, τόμος XIII (13^ος), σελ. 355].

15)            Λύπη και πόνος για κάθε άνθρωπο
«Όλους τους λυπούμαι, το σπλάχνο μου σκίζεται όταν δω έναν άνθρωπο, κι ας καμώνουμαι πως δε μου καίγεται καρφί· Να, λέω, κι ο φουκαράς ετούτος τρώει, πίνει, αγαπάει, φοβάται, έχει κι αυτός τον θεό του και τον αντίθεό του, θα τα κακαρώσει κι αυτός και θα ξαπλωθεί τέζα στο χώμα, θα τόνε φαν τα σκουλήκια… Ε τον κακομοίρη! Αδέρφια είμαστε όλοι…Κρέας για τα σκουλήκια!» (Νίκου Καζαντζάκη: Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Έβδομη Έκδοση, Αθήνα 1968, σελ. 268-269). [Πρβλ. «γυμνά οστέα ο άνθρωπος, σκωλήκων βρώμα(=τροφή· από το ρ. Βιβρώσκω = καταβροχθίζω) και δυσωδία» · Νεκρώσιμος Ακολουθία]