Μέση Ανατολή και οι «πύλες της κολάσεως».

Του Γεωργίου Παπασίμου

Δικηγόρου

 

            Η δραματική ανάφλεξη της Μέσης Ανατολής με τις σφοδρές ισραηλινο-ιρανικές εκατέρωθεν επιθέσεις και η άμεση στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ κατά των πυρηνικών και λοιπών εγκαταστάσεων στο Ιράν, με στόχο την αλλαγή του σημερινού καθεστώτος, χωρίς την λήψη οποιασδήποτε πρότερης αποφάσεως, ούτε καν από το Κογκρέσο των ΗΠΑ, έχει ανοίξει διάπλατα τις «πύλες της κολάσεως», οδηγώντας τον φλεγόμενο πλέον πλανήτη στην κόκκινη γραμμή.

Ήδη η επικοινωνιακή καταιγίδα, ότι ο πόλεμος αυτός θα τελείωνε σε λίγες ημέρες με την πτώση του θεοκρατικού καθεστώτος, λόγω της εξοντώσεως της Ιρανικής ηγεσίας την πρώτη ημέρα, έχει διαψευστεί πλήρως, όπως άλλωστε είχε διαψευσθεί οικτρά και η προηγηθείσα Ρωσική ρητορική, ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία ήταν υπόθεση λίγων ημερών. Το Ιράν, μία μεγάλη χώρα με πανάρχαιο πολιτισμό, αλλά και αποκεντρωμένη πολιτική και στρατιωτική εξουσία κατά το πυραμιδικό πρότυπο των «Φρουρών της επανάστασης» και των άλλων εσωτερικών μηχανισμών ελέγχου του θεοκρατικού καθεστώτος, διατηρεί, την δυνατότητα ανταπόδοσης των χτυπημάτων, έχοντας ήδη προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή καταιγίδα λόγω της μεγάλης σημασίας των στενών του Ορμούζ.

            Ο πόλεμος αυτός, που ήδη έχει διευρυνθεί εντυπωσιακά, έχοντας λάβει χαρακτήρα ενός «οιονεί» παγκοσμίου πολέμου (ογδόντα χρόνια μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο), ο συνεχιζόμενος επί τέσσερα χρόνια Ρωσοουκρανικός πόλεμος στην ευρωπαϊκή ήπειρο, οι πολεμικές αψιμαχίες μεταξύ των πυρηνικών δυνάμεων Ινδίας – Πακιστάν, Πακιστάν - Αφγανιστάν κλπ., καθορίζουν τον χαρακτήρα της σημερινής εποχής, όπου ο πόλεμος πλέον συνιστά βασικό μέσο της παγκόσμιας πολιτικής, σύμφωνα με την κλασική διατύπωση του Κλάουζεβιτς «Ο πόλεμος είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα».

            Για την κατανόηση αυτής της μεγάλης εικόνας, που αποτελεί και την εξήγηση των σημερινών τερατολογιών στη διεθνή σκηνή, που εντάσσεται και η παρούσα πυράκτωση της Μέσης Ανατολής, αλλά και τις προσεχείς μεγαλύτερες και επικινδυνότερες εντάσεις, που πιθανόν να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα στα πλαίσια της περιόδου «του φθινοπώρου της Αμερικανικής ηγεμονίας», μπορεί κανείς να καταφύγει στον Τζιοβάνι Αρίνγκι στο βιβλίο του «Ο παρατεταμένος 20ος αιώνας». Αυτός αναφέρεται στην κίνηση του εκκρεμούς μεταξύ ενός ενάρετου παραγωγικού κύκλου και ενός φαύλου χρηματοπιστωτικού, ως κυρίαρχου στοιχείου στην εξέλιξη του καπιταλιστικού συστήματος από τον 15^ο αιώνα έως σήμερα. Η κρίσιμη αυτή κίνηση εντοπίζεται στο εσωτερικό ευρύτερων κύκλων ηγεμονίας πάνω στο παγκόσμιο σύστημα (ιταλικές πόλεις – κράτη 1400-1600, Ολλανδία 1600-1800, Βρετανία 1800-1940 και Η.Π.Α. 1940-2000). Σε κάθε μία από αυτές τις φάσεις, ο κύκλος της κυριαρχίας του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου σηματοδοτεί τη λεγόμενη εποχή του «φθινοπώρου» της εκάστοτε ηγεμονίας, δηλαδή την περίοδο της αρχής του τέλους της. Το φθινόπωρο κάθε ηγεμονίας αποτελεί την έναρξη μιας μακράς περιόδου μεγάλης αστάθειας και όξυνσης των ανταγωνισμών. Έτσι, κάθε μετατόπιση του κέντρου και κάθε νέα συγκέντρωση της εξουσίας στο νέο ηγεμονικό κράτος, επικυρωνόταν και ολοκληρωνόταν μετά από πολύχρονους και ανελέητους πολέμους. Ο Τριακονταετής Πόλεμος (1618-1648) καθιέρωσε την ολλανδική ηγεμονία, οι Ναπολεόντειοι πόλεμοι (1792- 1815) την βρετανική ηγεμονία και οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι (1914-1945) την ηγεμονία των Η.Π.Α.

Η αμερικανική πλανητική ηγεμονία, που ξεκίνησε από το 1945 και κορυφώθηκε το 1989, μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, μέσω της προσπάθειας επιβολής σε παγκόσμιο επίπεδο της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας, που αποτέλεσε τελικά τον «δούρειο ίππο» για την αυτοαναίρεσή της, εξαιτίας της πλήρους απελευθέρωσης των κεφαλαίων, που επέτρεψαν την ισχυρή παραγωγική ανάπτυξη των ανταγωνιστικών σε αυτή πόλων έξω μάλιστα από το δυτικό πλαίσιο (Κίνα, Ινδία κλπ.) έφτασε πλέον στο τέλος της.

Οι ΗΠΑ στην προσπάθειά τους να ανακόψουν την οικονομική τους φθορά και τον αμφισβητούμενο ηγεμονικό τους ρόλο αποδομούν με εμβρυουλκό τον ανεξέλεγκτο Τραμπ την διεθνή τάξη, που οι ίδιες επέβαλλαν μετά την κατάρρευση του Ανατολικού Μπλοκ, με συνέπεια την επιστροφή στον 19^ο αιώνα, την  εποχή των αυτοκρατοριών και της ισχύος αντί του διεθνούς δικαίου, που θεσμοθετήθηκε στις μεταπολεμικές «στάχτες» του Α’ και Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, που αιματοκύλησαν την ανθρωπότητα.

Τελικά, ο «βάλτος» της Μέσης Ανατολής φαίνεται, ότι θα αποτελέσει την βασική αιτία της απώλειας της πρωτοκαθεδρίας αυτών, αφού οι προηγηθέντες ανεπιτυχείς, εν σχέσει με τον σκοπό τους, πόλεμοι στο Ιράκ δημιούργησαν τεράστιο δημόσιο χρέος και συνετέλεσαν στην επιτάχυνση της απώλειας της πλανητικής πρωτοκαθεδρίας τους, η, δε, τωρινή στρατιωτική εμπλοκή τους στο Ιράν, ολοένα και περισσότερο δείχνει, ότι θα έχει σοβαρές αρνητικές συνέπειες και για τις ίδιες σε όλα τα επίπεδα, εάν κανείς αναλογιστεί, ότι την ίδια περίοδο της δικής τους φθοράς, οι αντίπαλοι, εν δυνάμει πλανητικοί πόλοι, πρωτίστως η Κίνα, συνεχίζουν αλώβητοι την ενίσχυσή τους.

            Συμπερασματικά, οδηγούμαστε, συνεπώς, ολοένα και περισσότερο σε ένα καθεστώς πλανητικής δυστοπίας, όπως είχε προβλέψει εύστοχα ο Ι. Βάλερσταϊν, ο οποίος στα πλαίσια του «φθινοπώρου της αμερικανικής ηγεμονίας» θεωρούσε, ότι οι παγκόσμιες συγκρούσεις και οι εξ αυτών πόλεμοι θα είναι μεγάλοι και συνεχείς, δεδομένου, ότι ο ισχυρότερος αναδυόμενος πόλος (Κίνα) δεν έχει τις προϋποθέσεις να αναδειχθεί σε νέο πλανητικό ηγεμονικό κέντρο, αντικαθιστώντας τις ΗΠΑ, λόγω των ιδιαιτεροτήτων της, που αφορούν και το ιδιότυπο αυταρχικό πολιτικό σύστημά της.

Μοναδική ελπίδα η τυχόν αντίδραση των λαών με την δημιουργία ενός μεγάλου δημοκρατικού και νεοδιαφωτιστικού παγκόσμιου κινήματος, που θα πρέπει αναλογικά να παίξει τον ρόλο του Θησέα ενάντια στους κάθε είδους «Μινώταυρους», που απειλούν τον πλανήτη.