ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Κωνσταντίνος Β. Παυλάκος

 

Του Κων/νου Β. Παυλάκου,
π. Σχολικού Συμβούλου Φιλολόγων

 

 

• «Ανύπαρκτο είναι ό,τι δεν πεθυμήσαμε πολύ» (Ν. Καζαντζάκης)
• «Πάντα φανταζόμουν τον Παράδεισο σαν ένα είδος βιβλιοθήκης» (Μπόρχες, Αργεντινός συγγραφέας)

 

Τραγουδά ο Τώνης Μαρούδας: «(Την ευτυχία) άλλος τη βρίσκει στο κρασί, άλλος τη βρίσκει στα λουλούδια. Άλλος σε πλούτη ή σε δόξα, μες σε καλύβια ή σε παλάτια...»

Ο Θωμάς Σπυρόπουλος βρήκε την ευτυχία στη Βιβλιοθήκη του και στο Ναό του, κτισμένα πλάι πλάι από τον ίδιον, σε οικόπεδό του στο Φλαμουλάκι Τρικάλων.

Η Βιβλιοθήκη του άρχισε παιδιόθεν, και συνεχώς εμπλουτιζομένη, με αγορά βιβλίων από όλο το φάσμα της πνευματικής και επιστημονικής ζωής (Λογοτεχνικά, Φιλολογικά, Ιστορικά, Νομικά, Λεξιλογικά, Κοινωνιολογικά, Αστροφυσικής κ.ά.). Κατ' αυτόν τον τρόπο η Βιβλιοθήκη του, με την διάθεση εκ μέρους του χρήματος, χρόνου και μόχθου, συγκεντρώνει σήμερα πάνω από 120.000 τόμους και, τηρουμένων των αναλογιών, συναγωνίζεται με τις αρχαίες και ιστορικές βιβλιοθήκες, της Αλεξανδρείας και του Κέλσου στην Έφεσο.

Εκτός από τα πολυποίκιλα βιβλία, προτομές εξεχουσών προσωπικοτήτων, με προεξάρχουσα τη μορφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τον οποίον έχει ως ίνδαλμά του, ποικίλα κειμήλια, πίνακες και χάρτες, ιστορικά σπαθιά και ξίφη τονίζουν εμφαντικά την ομορφιά της Βιβλιοθήκης του. Σε περίοπτη θέση δεσπόζει η μεγάλη φωτογραφία των γονέων του Θωμά (Χρυσοστόμου και Κωνσταντινιάς), οι οποίοι αγάλλονται θυμίζοντάς μας τη σοφή ρήση του Γερμανού φιλοσόφου Νίτσε: «Ακόμα κι αν δεν με ανέτρεφαν, δεν με μεγάλωναν και δεν μ' εσπούδαζαν, για το γεγονός και μόνο ότι με έφεραν στη ζωή (με εγέννησαν), ΧΡΩΣΤΩ ΕΥΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΜΟΥ». Και δίπλα τους οι ευτυχισμένοι γονείς καμαρώνουν την επίσης μεγάλη φωτογραφία του γιου τους Θωμά με την τιμημένη στολή του εφέδρου ανθυπολοχαγού των αλεξιπτωτιστών.

Ο Μαικήνας, φίλος του Ρωμαίου αυτοκράτορος Οκταβιανού Αυγούστου, υπήρξε προστάτης των Γραμμάτων και των Τεχνών. Ο Θωμάς Σπυρόπουλος, χωρίς καν να έχη τις «πολιτικές πλάτες» του Μαικήνα, μόνος και ιδίοις εξόδοις συνέλεξε, μια ολόκληρη ζωή, σαν προνοητικό μυρμήγκι, θησαυρό βιβλίων για μελλοντικές έρευνες ειδικών και όχι μόνο. Η εποχή μας χρειάζεται νέους Μαικήνες όχι μόνο από το ελεύθερο πεδίο του πνεύματος, αλλά και από τα οχυρά της πολιτικής δυνάμεως. Κι ο Θωμάς ως προς το ζήτημα αυτό δίνει πρώτος το παράδειγμα. Θα ευρεθούν μιμητές του στη σημερινή υλόφρονα περίοδο που διανύομε;

Όταν ο αυτοκράτωρ του Βυζαντίου Ιουστινιανός εισήλθε μετά την αποπεράτωση των εργασιών στον υπ' αυτού ανεγερθέντα μεγαλοπρεπή Ναό της του Θεού Σοφίας, ανεφώνησε με συναίσθημα υπεροχής και κομπορρημοσύνης το «Νενίκηκά σε, Σολομών!» Ο Θωμάς Σπυρόπουλος, μολονότι έγνώριζε ότι ο Θεός είναι πανταχού παρών και «ουκ εν χειροποιήτοις ναοίς κατοικεί» (ΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ, ιζ, 24), έκτισε τον δικό του ναό για να έχη τον Θεό κοντά του ως συμπαραστάτη της ζωής του. Έτσι αποκαλύπτονται και οι μεταφυσικές του ανησυχίες και το στήριγμα όπου αυτές βρίσκουν απάντηση.

Έχει παρατηρηθή ότι ένας λαός βέβαια δρα, αλλά γράφει κιόλας. Γιατί όσο μεγάλη και αν είναι η δράση του, λησμονείται. Η δράση βέβαια είναι μεγάλο πράγμα, αλλά πρέπει και να γράψης. Έδρασαν οι Έλληνες στους Περσικούς Πολέμους, αλλά έγραψε ο Αισχύλος. Έδρασαν στον Μεσαίωνα, αλλά έγραψαν τα Ακριτικά Έπη. Κι από εκεί μαθαίνομε το μεγαλείο της δράσεώς τους. Έδρασαν οι άνθρωποι του '21, αλλά από τον Σολωμό μαθαίνομε πόσο ματωμένη ήταν η ελευθερία. Επομένως, όπως θα έλεγε και ο ποιητής Πίνδαρος «τετελεσμένον εσλόν μη χαμαί σιγά καλύψαι» (Νεμεον. ΙΧ), δηλαδή, αν άξιο έργο έχει πραγματοποιηθή, να μη θαφτή στη σιωπή. Έδρασε ο Θωμάς Σπυρόπουλος συλλέγοντας σπάνια βιβλία, κειμήλια κ.τ.λ. Έκτισε επίσης Ναό για να βρίσκουν απάνεμο αραξοβόλι οι μεταφυσικές του αγωνίες. Έγραψε όμως ο Παναγιώτης Νταλούκας, ο οποίος με την κραυγή της πένας του δεν θα επιτρέψη το έργο του Θωμά να το καλύψη ο πέπλος της λησμονιάς. Κι έτσι δράση και γραφή περνούν στην αιώνια ζωή και στην ενδοκοσμική αθανασία.

Ο Θωμάς Σπυρόπουλος αφήνει παρακαταθήκη στα παιδιά και στα εγγόνια του στο «μικρό αλωνάκι» που λέγεται Φλαμουλάκι, στο «μεγάλο αλώνι» στην Ελλάδα και με την ηλεκτρονική μορφή του βιβλίου, η παρακαταθήκη αυτή εξακτινώνεται και σε Βαλκάνια και Ευρώπη, σε Βόρεια και Νότια Αμερική, σε Άπω Ανατολή, σε Καναδά και Αυστραλία, δηλαδή σε όλη την Οικουμένη «κτήμα ες αεί» (=παντοτινό απόκτημα).

Και ως τελική απολογία στο διάβα της ζωής του θα ψιθυρίζη το: «Βαρύς ο κόσμος να τον ζήσης. Όμως για λίγη περηφάνεια το άξιζε!» (Οδυσ. Ελύτης)