Η Πρόκληση της Διαχείρισης των Μετεώρων

Γιώργος Βαΐου

(Απάντηση στο φίλο Βασίλη)

Διαβάζοντας το άρθρο του κ. Αγγέλη, μάλλον πρέπει να αισθανόμαστε τυχεροί. Επιτέλους βρέθηκε η λύση για όλα τα προβλήματα των Μετεώρων, αρκεί να αναλάβει τα πάντα η Εκκλησία.

Ο συγγραφέας θεωρεί δεδομένο ότι ούτε ο Δήμος, ούτε το Κράτος, ούτε οποιοσδήποτε δημόσιος φορέας μπορεί να διαχειριστεί υπεύθυνα τον Ιερό Χώρο. Αντίθετα, η Εκκλησία παρουσιάζεται περίπου ως ο μοναδικός φορέας που δεν κάνει ποτέ λάθη, δεν επηρεάζεται από ανθρώπινες αδυναμίες και δεν χρειάζεται κανέναν έλεγχο. Πρόκειται ασφαλώς για μια προσωπική άποψη και όχι για αυταπόδεικτη αλήθεια.

Αναρωτιέται όμως κανείς αν θεσπιστεί το περίφημο ανταποδοτικό τέλος, ποιος θα αποφασίζει ποιος είναι προσκυνητής και ποιος τουρίστας;

Θα υπάρχει "τεστ πίστης" στην είσοδο;

Θα ζητείται δήλωση θρησκευτικού σκοπού;

Ή μήπως θα αρκεί να δηλώσει κάποιος ότι ήρθε να ανάψει ένα κερί για να εξαιρεθεί από την καταβολή του τέλους;

Και ακόμη πιο σημαντικό, ποιος θα διαχειρίζεται αυτά τα χρήματα;

Γιατί όταν μιλάμε για εκατοντάδες χιλιάδες ή ακόμη και εκατομμύρια ευρώ, δεν αρκεί να λέμε «εμπιστευόμαστε». Σε ένα κράτος δικαίου υπάρχουν κανόνες, δημόσιοι απολογισμοί, οικονομικοί έλεγχοι και λογοδοσία. Αυτά προστατεύουν τόσο τους πολίτες όσο και τους ίδιους τους φορείς που διαχειρίζονται δημόσιους πόρους.

Η ουσία της πρότασης, δηλαδή να επιστρέφει μέρος της αξίας που παράγει η επισκεψιμότητα των Μετεώρων στην τοπική κοινωνία, είναι πράγματι ενδιαφέρουσα. Εκεί όμως σταματά η ομοφωνία.

Αντί να συζητάμε ποιος «εμπιστεύεται» ποιον, ίσως είναι πιο χρήσιμο να συζητήσουμε πώς θα υπάρχει διαφάνεια, έλεγχος και δίκαιη κατανομή των εσόδων. Γιατί τα Μετέωρα δεν ανήκουν ούτε στον Δήμο, ούτε στην Εκκλησία, ούτε στο Κράτος. Αποτελούν παγκόσμια πολιτιστική και θρησκευτική κληρονομιά και απαιτούν συνεργασία όλων.

Μια πραγματικά σοβαρή πρόταση θα ήταν η δημιουργία ενός μικτού συστήματος διαχείρισης, με συμμετοχή της Εκκλησίας, του Δήμου, της Πολιτείας και ανεξάρτητων ελεγκτικών μηχανισμών. Αν θεσπιστεί ανταποδοτικό τέλος, τα έσοδα θα πρέπει να καταγράφονται δημόσια, να ελέγχονται κάθε χρόνο και να αποδίδονται κατά προτεραιότητα στον Δήμο Μετεώρων για τις υποδομές που καθημερινά εξυπηρετούν εκατομμύρια επισκέπτες: δρόμους, καθαριότητα, στάθμευση, πολιτική προστασία, περιβάλλον και πολιτισμό.

Εξίσου σημαντικό είναι να ενισχύονται κοινωνικές δομές, όπως το Ισιδώρειο Γηροκομείο, αλλά και κάθε άλλη δράση που στηρίζει πραγματικά την τοπική κοινωνία.

Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται επειδή κάποιος δηλώνει ότι είναι ο καταλληλότερος. Χτίζεται όταν υπάρχουν κανόνες, διαφάνεια και δημόσια λογοδοσία. Αν αυτά διασφαλιστούν, τότε δεν θα έχει τόση σημασία ποιος κρατάει το ταμείο, αλλά αν κάθε ευρώ επιστρέφει εκεί όπου πραγματικά ανήκει.