Κόκκινα δάνεια: Η εσωτερική γάγγραινα της Ελλάδας

Του Γεωργίου Παπασίμου

Δικηγόρου

           

Μετά την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου, που αφορά ένα μικρό μέρος των δανειοληπτών, οι οποίοι υπάγονται στον λεγόμενο νόμο Κατσέλη (ν. 3869/2010), εν σχέσει με την εσφαλμένη τοκοφορία των δόσεων, που πραγματοποιούσαν αυθαίρετα τα funds, η κυβέρνηση της ΝΔ για μία ακόμη φορά, μέσω των επικοινωνιακών φληναφημάτων της, εμφανίστηκε να παρεμβαίνει με νόμο, αναλαμβάνοντας το ήμισυ σχεδόν των κεφαλαίων, που θα απαιτηθούν για τη ρύθμιση αυτή (350.000.000 ευρώ περίπου) και ενώ οι τράπεζες και τα ξένα funds έχουν εισπράξει ήδη τα ποσά αυτά από τους δανειολήπτες. Πρόκειται αναμφισβήτητα για μια ακόμη προκλητική εξυπηρέτηση των παρασιτικών οικονομικών συμφερόντων, που εμφανίζεται πασπαλισμένη με τη χρυσόσκονη του δήθεν κοινωνικού προσωπείου, ενόψει της προεκλογικής περιόδου.

Αν όμως δει κανείς τη μεγάλη εικόνα, η εξέλιξη αυτή έχει το στοιχείο της βαριάς τραγικότητας, αφού τα κόκκινα δάνεια δεν είναι ένα οποιοδήποτε ζήτημα, αλλά ένα εκ των μεγαλύτερων προβλημάτων, που δημιουργήθηκε από το στρεβλό πολιτικό και οικονομικό σύστημα της χώρας. Από την «άνοιξη» της πιστωτικής ευφορίας μετά την είσοδο της χώρας στο ευρώ, με πρωταγωνιστές το αρπακτικό – τοκογλυφικό τραπεζικό κεφάλαιο, σε συνδυασμό με την έλλειψη επενδυτικής παιδείας του ελληνικού λαού, που οδήγησε σε μεγάλη υπερχρέωσή του, εισήλθαμε στον «βαρύ χειμώνα», μετά την ουσιαστική πτώχευση της χώρας το 2010, όπου μειώθηκε βιαίως η αγοραστική δύναμη της πλειοψηφίας των Ελλήνων, με την εξτρεμιστική οικονομική πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης, που επιλέχθηκε από τους μνημονιακούς κηδεμόνες.

Πρόκειται, δηλαδή, για ένα τεράστιο κοινωνικοοικονομικό ζήτημα, με χιλιάδες ανθρώπους εγκλωβισμένους σε δυσανάλογο τραπεζικό δανεισμό, που πραγματοποιήθηκε πριν την χρεωκοπία της χώρας και την κάθετη πτώση του ΑΕΠ. Οι ευθύνες της κυβέρνησης της ΝΔ, που κυβερνά την χώρα από το 2019, μετά την έξοδο από τον μνημονιακό οδοστρωτήρα, είναι τεράστιες. Προτίμησε να αφήσει το θέμα να γιγαντωθεί, ως εσωτερικός «καρκίνος» στην οικονομία και κοινωνία, προκειμένου να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των δανειστών, που αποτελούν ένα σύμπλεγμα, που αλληλοδιαπλέκεται, μεταξύ του αναξιόπιστου ελληνικού τραπεζικού συστήματος και των διαφόρων Funds, δυναμιτίζοντας έτσι την κοινωνική συνοχή και το μέλλον της ελληνικής οικονομίας. Έτσι, δεκαέξι χρόνια από την οιονεί χρεωκοπία της χώρας το 2010 η πλειοψηφία των δανειοληπτών, συνεχίζει να καθεύδει στα έγκατα του Άδη, εξαιτίας της επιβληθείσας τραπεζικής ασυδοσίας. Πιθανόν, να πρόκειται για το μεγαλύτερο οικονομικό έγκλημα στην σύγχρονη ελληνική ιστορία.

Το τι έπρεπε να γίνει για το θέμα αυτό, το καταδεικνύουν οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν ενδεικτικά στις Η.Π.Α. και την Ισλανδία, εκείνη την περίοδο της μεγάλης καπιταλιστικής κρίσης των τοξικών ομολόγων του 2008. Οι Η.Π.Α. το 2008 με αστραπιαίες διαδικασίες κρατικοποίησαν μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες τράπεζες, τη Citibank και, αφού την εκκαθάρισαν από τα τοξικά ομόλογα και δάνειά της, στη συνέχεια, ως γνήσια καπιταλιστική χώρα, την παρέδωσαν στους ιδιώτες, με σημαντικό όφελος, όμως, για την οικονομία και το τραπεζικό σύστημα τους. Από την άλλη, η Ισλανδία, η οποία πτώχευσε το 2010, εφάρμοσε την σπουδαία ορθολογική, κοινωνική και δίκαιη λύση με άριστα αποτελέσματα, αυτή του κουρέματος όλων των ληφθέντων έως τότε δανείων από τους πολίτες (κόκκινων και πράσινων), σε ποσοστό 30% έως 70%, με βάση την πτώση των τιμών των ακινήτων και της οικονομίας γενικότερα, σε συνδυασμό με την οικονομική δύναμη των δανειοληπτών. Αυτό είχε ως συνέπεια την παροχή οξυγόνου στην κοινωνία, αλλά και στην οικονομία, η οποία κατάφερε να βγει από τη κρίση και την χρεοκοπία.

Το ζήτημα των κόκκινων δανείων αποτελεί πλέον μείζον εθνικό θέμα. Οι δημοκρατικές και προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης οφείλουν να προτείνουν και να εφαρμόσουν ως λύση αυτού του ακανθώδους προβλήματος την υποχρεωτική ρύθμιση των κόκκινων δανείων με βάση την «αναλογική εφαρμογή» του θεσμού της ρήτρας προτεραιότητας του δανειολήπτη.

Για τα μεν παραχωρηθέντα ήδη κόκκινα δάνεια των funds από τις ελληνικές τράπεζες  να υποχρεωθούν οι servicers να καταθέσουν γραπτή πρόταση ρύθμισης προς κάθε δανειολήπτη στο ύψος των χρημάτων που αγόρασαν τα δάνεια από τις Τράπεζες, πλέον των εξόδων που πραγματοποιήσαν ως σήμερα για τη διαχείριση τους, συν ένα λογικό κέρδος τους, που θα αντιστοιχεί στο 2% με 20%, ανάλογα με το ύψος του δανείου. Η γραπτή αυτή πρόταση θα είναι προαπαιτούμενο για τη διενέργεια οποιαδήποτε δικαστικής ενέργειας σε βάρος εκείνων των δανειοληπτών, που δεν θα ανταποκριθούν σε μια τέτοια ρύθμιση. Στα, δε, τυχόν νέα παραχωρούμενα δάνεια σε funds να θεσμοθετηθεί η αρχή της «ρήτρας προτεραιότητας» του δανειολήπτη, έτσι ώστε να δίδεται η δυνατότητα στους δανειολήπτες να αγοράσουν αυτοί τα δάνεια στην τιμή της πωλήσεως από τα δάνεια προς τα Funds ή από τις μεταβιβάσεις αυτών από funds σε funds.