Παιδεία ΕΛΛΗΝΙΚΗ [Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα]

 Του Κων/νου Β. Παυλάκου,

π. Σχολικού Συμβούλου Φιλολόγων

 

Της Αγιάς Σοφιάς οι πόρτες δεν ανοίγουν με κλειδιά,

μον’ ανοίγουν με λεβέντες και μ’ ελληνικά σπαθιά.

(Δημοτικό)

 

            Α) Στις αρχές του 20^ου αιώνα σε όλες τις μικρασιατικές πόλεις λειτουργούσαν 2.300 ελληνικά σχολεία με 200.000 μαθητές και 5.000 δασκάλους, καθώς επίσης 2.250 εκκλησίες με 3.000 ιερείς. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν τέτοιο το ήθος και η γνώση που ενστάλαξαν οι εμπνευσμένοι δάσκαλοι στους μαθητές τους, που όταν κάποτε ο Τούρκος εκπρόσωπος εκπαιδεύσεως ρώτησε τα παιδιά σε ένα παράρτημα της Ευαγγελικής Σχολής ποιος κατέλαβε τη Σμύρνη, τα παιδιά με μία φωνή απάντησαν: «Ο Μέγας Αλέξανδρος!». Κι όταν αυτός, τάχα αδιάφορος, θέλοντας να κρύψει την προσβολή του, ξαναρώτησε: «Ποιος είναι ο Σουλτάνος σας, ο βασιλιάς σας; Ένας μικρός απάντησε:
«Ο Κωνσταντίνος 12^ος»!

Αυτό ήταν το φρόνημα των Μικρασιατών Ελλήνων, γιατί η Εκκλησία και τα σχολεία κρατούσαν άσβεστη την εθνική συνείδηση!

[Χριστιανικό Μηνιαίο Περιοδικό «Η Δράση μας», Οκτώβριος 2022, τεύχος 601, σελ. 307]

            Β) Πολλοί Κρητικοί μπροστά από τα τουφέκια των Γερμανών, τη στιγμή που θα τουφεκίζονταν, έβρισκαν τη γαλήνη, κι όχι μονάχα τη γαλήνη παρά και τη χαρά της αδάμαστης ψυχής που αναγαλλιάζει γιατί της δίνεται η ευκαιρία να δείξει την αρετή της. Πολλοί, την ύστερή τους στιγμή, μπροστά από το εκτελεστικό απόσπασμα, τραγουδούσαν μαντινάδες Κρητικές ή τον Εθνικό Ύμνο.

            Στα Χανιά, μέσα από το γκρεμισμένο σπίτι του, ένας γεροντάκος πρόβαλε και μας είπε:

            -Έναν δάσκαλο, τον λέγαν Παπαδάκη, πήγαιναν να τον εκτελέσουν. Ένας μαθητής του, του λέει: γιατί να σκοτωθεί; Καλύτερο είναι να φύγει. Κι ο δάσκαλος του αποκρίθηκε: Όχι! εγώ, αυτό που τόσα χρόνια σας δίδασκα, τώρα θα το εφαρμόσω: θα πεθάνω για την πατρίδα.

[Νικ. Καζαντζάκης: Ανέκδοτες σελίδες, Η ΚΡΗΤΗ, Περιοδικό «ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ», τεύχος 779, Αθήναι 25 Δεκεμ. 1959, σελ. 39]

Ο Αυτοκράτωρ του Βυζαντίου Κωνσταντίνος Παλαιολόγος οδηγεί τον Βασιλέα των Ελλήνων Κωνσταντίνο με τον Ελληνικό Στρατό το 1912-1913, δείχνοντάς του την Αγιά Σοφιά. [Πηγή: Γεωργίου Ρούσσου: Νεώτερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Αθήναι 1976, τόμος 5ος ]