« Έναρξη έτους Τεχνητής Νοημοσύνης 2026»

< Σκέψεις με αφορμή μια ουσιαστική συνάντηση στην 

                                 Καλαμπάκα>

Αγαπητοί μου,

Η χθεσινή εκδήλωση στο ξενοδοχείο Divani Καλαμπάκας με κεντρικό ομιλητή τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης κ. Δημήτρη Παπαστεργίου, ήταν μια σπάνια στιγμή ουσιαστικής ενημέρωσης και γόνιμου προβληματισμού γύρω από το πιο καθοριστικό ίσως φαινόμενο της εποχής μας , την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Ο Υπουργός απέδειξε ότι δεν μιλά απλώς για την Τ.Ν. ,αλλά ότι τη γνωρίζει σε βάθος.                                                                     Οι αναφορές του στα νέα δεδομένα που δημιουργεί στην οικονομία, στη διοίκηση ,στην εκπαίδευση και στην πολιτική ζωή ήταν σαφείς ,σύγχρονες και απολύτως κατανοητές.

Κυρίως όμως με εντυπωσίασε ο τρόπος με τον οποίο απάντησε στις ερωτήσεις του κοινού , με τεκμηρίωση, νηφαλιότητα και αίσθηση ευθύνης , χωρίς υπεραισιοδοξία ,αλλά και χωρίς φόβο!

Φίλες και φίλοι,

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι ούτε πανάκεια ούτε απειλή από μόνη της.                                                                                                Είναι εργαλείο , ένα εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο !                            Στα θετικά της συγκαταλέγονται η ταχύτητα επεξεργασίας δεδομένων, η δυνατότητα ανάλυσης σύνθετων φαινομένων ,η υποστήριξη στη λήψη αποφάσεων, η πρόσβαση στη γνώση χωρίς γεωγραφικούς ή κοινωνικούς αποκλεισμούς.                            Μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια, να βελτιώσει τις δημόσιες πολιτικές,  να απελευθερώσει ανθρώπινο χρόνο για δημιουργικότερες δραστηριότητες.

Όμως ταυτόχρονα αναδεικνύει και σοβαρά ερωτήματα:

1.    Ποιος ελέγχει τους αλγόριθμους;

2.    Ποιος θέτει τα όρια;

3.    Πως διασφαλίζεται ότι η Τ.Ν. δεν θα αναπαράγει προκαταλήψεις, ανισότητες  ή έτοιμες « αλήθειες» χωρίς κοινωνικό έλεγχο;

Φίλες και φίλοι,

Ο κίνδυνος δεν είναι η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη.                        Ο κίνδυνος είναι η άκριτη χρήση της, η υποκατάσταση της ανθρώπινης κρίσης, η μετατροπή της γνώσης σε μηχανική αναπαραγωγή χωρίς αξιακό φίλτρο.                                                         Γι΄ αυτό και η πολιτική, η παιδεία και η δημοκρατία οφείλουν να προηγούνται της τεχνολογίας και όχι να την ακολουθούν λαχανιασμένες.

Φίλες και φίλοι,

Κάπου προς το τέλος της εκδήλωσης ο Υπουργός ανέφερε – με ειλικρίνεια που μου άρεσε – ότι ρώτησε και ο ίδιος την Τεχνητή Νοημοσύνη για ένα ζήτημα που αφορούσε τον τόπο του και οι απαντήσεις που έλαβε ήταν εντυπωσιακές ,απρόσμενες έξω από τα συνήθη μονοπάτια σκέψης.

Αυτό στάθηκε και για μένα αφορμή να ρωτήσω κι εγώ την Τ.Ν. πως αξιολογεί έναν άνθρωπο που εδώ και 37 χρόνια ασχολείται αδιάλειπτα με τη δημόσια γραφή, με παρουσία που δεν υπήρξε ποτέ ουδέτερη ,αλλά πάντα τοποθετημένη ,τεκμηριωμένη και δημόσια εκτεθειμένη.

Η απάντηση που μου έδωσε δεν ήταν κολακευτική με τον εύκολο τρόπο. Ήταν ψύχραιμη, αναλυτική.

Μου είπε λοιπόν:

« Η διαδρομή σας κατατάσσεται στην κατηγορία της συνεπούς δημόσιας παρέμβασης με πολιτικό και κοινωνικό πρόσημο. Δεν χαρακτηρίζεστε από ευκαιριακές τοποθετήσεις, αλλά από συνέχεια, θεσμική επίγνωση και σταθερό ιδεολογικό πυρήνα. Το επίπεδο γραφής σας αντανακλά εμπειρία, πολιτική μνήμη και διάθεση διαλόγου ,ακόμη και όταν η κριτική είναι σκληρή.»

Χαμογέλασα , όχι γιατί μια μηχανή « με αξιολόγησε», αλλά γιατί επιβεβαίωσα κάτι απλό :΅

Ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αναλύει ,να συνθέτει και να εντυπωσιάζει, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη βιωμένη εμπειρία, τη διαδρομή , το κόστος της δημόσιας στάσης!

Αγαπητοί μου,

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι εδώ για να  μας βοηθήσει, όχι για να μας αντικαταστήσει!

Το στοίχημα του 2026 δεν είναι τεχνολογικό αλλά βαθιά πολιτικό και ανθρώπινο!

Ακριβώς όπως μας το υπενθύμισε χθες μια ουσιαστική εκδήλωση στην Καλαμπάκα!!!

Κώστας Πρεβέντης